Bitti Bitiyor

Magnum fotografçısı Josef Koudelka’nın 50’lerin sonlarından 90’ların başlarına uzanan çalışmaları ilk kez Türkiye’de, Pera Müzesinde.

Koudelka, dört bir köşesinden ve enine boyuna dolaşmış dünyayı. Farklı coğrafyalardan farklı temalara odaklamış. Çingenelerden Prag İşgaline, gönül verdiği tiyatrodan insanın Çevre yıkımına, ele aldığı hangi ana başlık ise fotografının en küçük grenine (insandaki iliğin karşılığı olmalı bu) kadar ona yoğunlaşmış.

Yoğunlaşma sözcüğüne hakkını sonuna kadar veren bir sanatçı Koudelka. Bunu da kontrastı (sanatın, ustası olmayanı alaşağı etmesi işten bile olmayan vahşi rodeo atını!) dudak uçuklatan bir hakimiyetle kullanarak başarıyor.

Onun, sıradan bir ifadede ucuz bir yoksulluk edebiyatına dönüşmesi an meselesi (fotograf söz konusu olduğundan gerçek anlamda “an” meselesi) olan çalışmalarına bakıp da işin hangi Sırat Köprüsünden geçip böyle muazzam bir ifade gücü kazanabildiğini anlamaya çalıştığınızda gördüğünüz kontrast oluyor.

Kontrastı Mikelanjın keskisi gibi kullanıyor Koudelka. Objektifini doğrulttuğu konu ister insan olsun ister insanın yaşadığı yer isterse doğa, anlam yoksullaştırıcı grilerde yolu uzatmadan an’ın yüreğine iniyor ya da kreşendonun doruğuna çıkıyor, nasıl isterseniz. Ve baktığının içinden muazzam bir güç çekip çıkarıyor, ortaya, gözümüzün önüne seriyor.

Bu büyük ustanın gümbür gümbür fotografları 13 Nisan’a dek Pera Müzesinde görülebilir; zaman daralıyor.


http://www.peramuzesi.org.tr